Workshops ‘levend verlies’

Steunpunt Mantelzorg wil graag onderzoeken of er onder de mantelzorgers in de gemeente Epe behoefte is aan een serie workshops ‘Levend verlies’.

Levend verlies

Je hebt er misschien weleens van gehoord. ‘Levend verlies’ of ‘verlies bij leven’, het betekent dat je rouwt om iets of iemand die er nog is. Bijvoorbeeld het leven met een
partner met dementie of ander niet-aangeboren hersenletsel (NAH): de partner is er nog wel, maar niet meer zoals hij of zij ooit was. Of het verlies van het samenzijn wanneer je partner wordt opgenomen in een verpleeghuis. Denk ook aan het toekomstbeeld dat ouders verliezen, wanneer blijkt dat hun kind een beperking heeft. In bovengenoemde situaties krijgen de betrokkenen te maken met rouw, chronische rouw, dat op een of andere manier in het bestaande leven moet worden opgenomen.

Mantelzorgers en levend verlies

Mantelzorgconsulent Mia Nooteboom: “We weten dat er in de gemeente Epe mantelzorgers zijn die te maken hebben met een verlies bij leven. Het is een moeilijk item, omdat het verlies door blijft gaan, het eindigt niet. Vaak ziet de omgeving in eerste instantie wel dat er een verlies heeft plaatsgevonden, bijvoorbeeld omdat een partner is opgenomen in een verpleeghuis. De directe omgeving komt in de beginperiode nog wel eens langs om een praatje te maken, maar na verloop van tijd wordt dat minder.
De omgeving van de mantelzorger is er sneller aan gewend dan de mantelzorger zelf, waarvan je je kan afvragen of het ooit went, om zonder je partner in huis verder te leven. Vanuit Steunpunt Mantelzorg kom ik ook bij mensen thuis waarvan de partner bijvoorbeeld een vorm van dementie heeft. De partner, die mantelzorger is, verliest langzaamaan zijn of haar partner, wie hij of zij in wezen was”.

Doel en inhoud van de workshop

Verdriet bij de mantelzorgers kunnen we in deze workshop niet wegnemen. Wat we wel kunnen is inzicht geven in rouwprocessen en dit met elkaar bespreken. Zo verloopt bijvoorbeeld een rouwproces bij levend verlies totaal anders dan een rouwproces bij overlijden. De ervaring leert dat wanneer mensen iets meer weten over een dergelijk rouwproces, ze hun eigen situatie beter in beeld krijgen. Meer begrip voor de eigen situatie werkt heel vaak verlichtend.

Praktische informatie

We willen graag inventariseren of er behoefte is onder mantelzorgers uit de gemeente Epe om een aantal keren bij elkaar te komen om met elkaar te praten, te delen en te leren. Heb jij interesse? Dan kan je contact opnemen met Mia Nooteboom, mantelzorgconsulent bij Steunpunt Mantelzorg, via 0578-67 67 67 of steunpuntmantelzorg@koppelswoe.nl

Meer weten over Steunpunt Mantelzorg? Kijk op www.koppelswoe.nl/steunpunt-mantelzorg

Mia Nooteboom

EpeVertelt! De Luisterlijn

EpeVertelt! is een rubriek waarbij EpeDoet! mensen uitnodigt die vertellen over het vrijwilligerswerk dat zij doen. Deze keer gingen we in gesprek met een vrijwilliger van de Luisterlijn. De Luisterlijn is dag en nacht, het hele jaar door, bereikbaar voor mensen die behoefte hebben aan een vertrouwelijk gesprek. De vrijwilligers bij de Luisterlijn gaan een gesprek aan van mens tot mens en gaan echt even naast iemand staan.

De vrijwilliger van de Luisterlijn vertelt: ‘Na vele jaren werken in de ICT had ik behoefte om iets wezenlijks bij te dragen, iets voor mijn medemens te doen, meer in rechtstreeks contact. En zo kwam ik bij de Luisterlijn terecht.’ Bij de Luisterlijn werk je anoniem en daarom is de vrijwilliger in deze editie van EpeVertelt! ook anoniem. Ze is verbonden aan de locatie in Apeldoorn.

‘Elk gesprek is anders. Je maakt contact en legt verbinding. Het gaat erom dat je er bent, je hebt volledige aandacht voor iemand. Hierdoor voelt iemand zich erkend in z’n gevoel. Soms vragen mensen naar tips en die kan je dan vanuit je eigen ervaring geven. Het is belangrijk om altijd terug te gaan naar de persoon. Bijvoorbeeld door te vragen: Hoe klinkt dit voor jou? Is dit iets dat bij jou past?
Bijzonder vind ik dat je even deelgenoot wordt van iemands leven. Verhalen die je hoort zijn zo divers. Zo hoor je over dingen die gebeuren in levens van mensen die je zelf niet meemaakt. Bijzonder dat ze dat willen delen en daarover in gesprek willen. En op die manier kan ik iets voor een ander betekenen.’

Start en scholing
Wanneer je je aanmeldt als vrijwilliger bij de Luisterlijn volgt eerst een kennismakingsgesprek. Hierbij wordt vanuit beide kanten gekeken of het past en wat de verwachtingen zijn. Zodra je gaat starten volgt er een training. In de training leer je een basishouding. ‘Ik dacht: ik kan wel luisteren, maar ik heb veel geleerd, denk aan erkennen, actief doorvragen en samenvatten. Je leert echte aandacht te hebben voor iemand en zonder oordeel te luisteren.’ Er is maandelijks een intervisiebijeenkomst en twee keer per jaar een themabijeenkomst. Tijdens de intervisie spreek je andere vrijwilligers. Je spart en deelt ervaringen met elkaar. ‘Blijven leren is echt onderdeel van de Luisterlijn. Ik leer van de gesprekken die ik heb, van mijn medevrijwilligers en van de trainers.’

De Luisterlijn
Bij de Luisterlijn plan je zelf vooraf je diensten in en dit is vaak één dagdeel per week. De diensten doe je vanuit huis. Bij de Luisterlijn kun je telefonisch of via de chat contact hebben met mensen. De vrijwilliger die wij spraken is actief in de chat. ‘Maar of je nu de gesprekken via de telefoon of de chat voert, je zit eigenlijk nooit te wachten. Er is altijd wel iemand, de behoefte is groot.’

Mensen nemen contact op met heel wisselende redenen. Ze willen bijvoorbeeld een luisterend oor omdat ze niet lekker in hun vel zitten, een werksituatie willen bespreken of aan het daten zijn en daarover hun hart willen luchten. Ze vertelt: ‘Fijn is dat je in de chat meer tijd hebt om je antwoord te formuleren maar lastig is dat je iemands stem niet hoort en dat maakt het soms lastiger inschatten. Het heeft mijn wereld zoveel groter gemaakt, dat vind ik heel erg mooi. Het sijpelt ook door in mijn eigen leven. Gesprekken die je zelf persoonlijk voert verdiepen zich ook.’

Nieuwe vrijwilligers gezocht
De Luisterlijn in Apeldoorn zoekt nieuwe vrijwilligers. Luister jij als iemand zijn verhaal kwijt wil? Heb je een open houding, interesse in je medemens en wil je een luisterend oor bieden? Dan kan jij ook als vrijwilliger bij de Luisterlijn aan de slag!

Meer informatie over vrijwilliger worden bij de Luisterlijn vind je via www.epedoet.nl/vacatures.

Participatieverklaringstraject door Koppel-Swoe

Sinds 1 januari 2023 wordt het gemeentelijke Participatieverklaringstraject (PVT) door Koppel-Swoe uitgevoerd. In de eerste helft van het jaar zijn er twee groepen door ons begeleid. In september begonnen twee nieuwe groepen van in totaal 26 personen. Een gesprek met sociaal werkers Marlina Blokland en Bilge Yeleser, die samen verantwoordelijk zijn voor de maatschappelijke begeleiding van statushouders en het uitvoeren van het PVT.

Het PVT is een verplicht onderdeel van het inburgeringsexamen dat alle nieuwkomers in Nederland moeten volgen. Vier weken achtereen krijgen nieuwkomers les. “De deelnemers krijgen door middel van thema’s informatie over de rechten en plichten van alle inwoners van Nederland.” Ook worden de fundamentele waarden van de Nederlandse samenleving behandeld. Ze leren de nodige basisinformatie over diverse instanties zoals de gemeente Epe, Woonstichting Triada, de Bibliotheek en hulpdiensten (politie, ambulance en brandweer).

‘We steken onze hand uit en bieden hulp aan’

Bilge en Marlina: “Koppel-Swoe ondersteunt bij integratie en participatie van statushouders. We gaan met de groep in gesprek en proberen hen een paar weken figuurlijk aan de hand te nemen bij dingen die er op hun pad komen nu ze net in Nederland wonen. We steken onze hand uit en bieden hulp aan. Afhankelijk van de plek of het land waar de deelnemers vandaan komen, passen we de informatie aan.” Een grote stad in Syrië is qua cultuur heel anders dan een klein dorpje in Somalië, weten Marlina en Bilge. “We gaan in gesprek en geven kennis door. De nieuwkomers moeten uiteindelijk zelf de volgende stap nemen in hun verdere inburgeringstraject.” Het duo: “Sommige algemene onderwerpen zijn logisch voor iedereen. Waar je ook vandaan komt. Die onderwerpen hoef je dus alleen maar kort bespreekbaar te maken. Daarna ontstaat het gesprek vanzelf.”

Feestelijke afsluiting in Hagedoorns Plaatse

Via de PVT maken statushouders kennis met de Nederlandse grondwet, kernwaarden, tradities, normen en waarden. Denk daarbij aan onderwerpen als: gelijke rechten voor mannen en vrouwen, het recht om jezelf te ontplooien door onderwijs, het mogen kiezen van je partner en het recht om je eigen mening te uiten. Na vier weken PVT-bijeenkomsten (elke vrijdag drie uur lang) wordt deze leerperiode afgesloten met het ondertekenen van de participatieverklaring.

Met de ondertekening verklaart de deelnemer dat hij (of zij) kennis heeft genomen van de waarden en spelregels van de Nederlandse samenleving, dat hij deze respecteert en dat hij actief een bijdrage wil leveren aan de samenleving. “In april en september hielden we de afsluiting in Museumboerderij Hagedoorns Plaatse. Daar hebben de nieuwkomers iets geleerd over oude gebruiken en tradities en onze lokale geschiedenis. Voor sommigen was dat herkenbaar uit hun eigen land. De wethouder reikte daarna de behaalde certificaten uit. Het was echt een feestje.“

De PVT-groep van september zat tijdens de bijeenkomsten in Huis van de Buurt Vegtelarij in Epe. Marlina en Bilge: “Dat komt omdat de meeste nieuwkomers van die groep in Epe wonen. Een andere keer kan dat weer ergens anders zijn zoals in Emst wellicht, of in Vaassen in Huis van de Buurt Bloemfontein of Huis van de Buurt Triton bijvoorbeeld.”

Tolken voor participatieverklaringstraject

Voor de behandelde workshops met diverse thema’s tijdens het PVT zet Koppel-Swoe tolken in. Bilge en Marlina: “We vinden die vooral in ons eigen netwerk. Dat zijn veelal gezichten die de nieuwkomers al goed kennen uit het dorp of uit de wijk. Dat maakt de drempel veel lager om tijdens de workshops in gesprek te gaan.”

Taalactiviteiten voor statushouders op een rij

Basis en Start. Naald en Taal. Taalkoffie. Taalkeuken. In de gemeente Epe zijn diverse taalactiviteiten voor statushouders om (beter) Nederlands te leren. Soms is dat een initiatief van Koppel-Swoe. Andere keren werken we samen met partners, zoals Taalpunt. Sociaal werkers Alette Wagenaar en Marlina Blokland vertellen erover tijdens een interviewgesprek in Huis van de Buurt Bloemfontein in Vaassen.

Koppel-Swoe houdt deze taalactiviteiten op diverse locaties in de gemeente. Marlina en Alette: “Die plekken zijn een beetje afhankelijk van de behoefte. In Huis van de Buurt Triton in Vaassen zijn we bijvoorbeeld al jaren bezig met Taalkoffie en Conversatielessen voor beginners en Conversatielessen voor gevorderden.” Sinds twee jaar organiseert Koppel-Swoe ook Taalkeuken. Samen koken, eten en Nederlands spreken. “Taalkeuken is een samenwerking met Taalpunt van de Bibliotheek. Bij Taalpunt kan iedereen die de Nederlandse taal beter wil leren beheersen terecht voor advies. Koppel-Swoe helpt daarbij. Deze taalactiviteiten gaan binnenkort ook in Epe starten. We doen dat bij Huis van de Buurt Vegtelarij”, aldus het duo.

Taalactiviteiten voor statushouders is meer dan alleen taal

“Taalactiviteiten voor statushouders zijn belangrijk. Het is een laagdrempelige manier om de Nederlandse taal (beter) te leren. Maar net zo belangrijk is dat het een manier is om andere inwoners te ontmoeten om zo een sociaal netwerk op te bouwen in de woonomgeving.” Tijdens de activiteit is het de plek waar ze vragen kunnen stellen en antwoord krijgen. Waar ze inzicht krijgen in de Nederlandse cultuur en gewoontes. Waar ze ervaren hoe dingen hier gaan.

“We zien dat statushouders ook na de activiteit graag terugkomen in een Huis van de Buurt. Het is voor hen een veilige en herkenbare plek, het contact met de vrijwilligers en sociaal werkers is vertrouwd en de contacten die ze hier opdoen, worden ook als zeer belangrijk ervaren. Via de taalactiviteiten in de Huizen van de Buurt zijn we zichtbaar en ondersteunend.”

Taalactiviteiten draaien dus niet alleen om het leren van de Nederlandse taal. Een bijzonder voorbeeld daarbij is de Kledingbank in Bloemfontein. “De meeste nieuwkomers hebben niet de financiële middelen om nieuwe kleren te kopen. Hier krijgen zij (en alle inwoners van de gemeente Epe) de mogelijkheid om gratis kleding uit te zoeken of te ruilen. Ze maken contact met de lokale gemeenschap én ze leren de Nederlandse taal. ”

Actieve inwoners spelen belangrijke rol

Al die activiteiten kunnen niet worden uitgevoerd zonder actieve inwoners. In Bloemfontein in Vaassen is begin vorig jaar een groep zeer gemotiveerde vrijwilligers gestart met Naald en Taal. Een combinatie van handenarbeid met taalactiviteiten. “Diverse nieuwkomers nemen hieraan deel. Ook in Huis van de Buurt Vegtelarij in Epe gaan we met een vergelijkbare activiteit starten. Daar heet het Naald en Koffie”, vertellen Alette en Marlina.

Bij deze activiteit zijn het op dit moment voornamelijk vrouwelijke deelnemers. De sociaal werkers van Koppel-Swoe zijn dus ook aan het nadenken over meer taalactiviteiten die mannen interessant vinden. “In Vaassen organiseren we al de Samen Lees Groep. Een taalactiviteit waar we samen een boek lezen en daarover in gesprek gaan. Dit wordt door mannen en vrouwen bezocht.”

“We zouden ook heel graag een Samen Lees Groep willen beginnen in Epe. Dus als je dit leest en het lijkt je leuk om deze activiteit als vrijwilliger te begeleiden, laat het ons weten”, aldus Marlina en Alette. “Of heb je een ander idee voor de combinatie van taal en ontmoeting? Vind je het leuk om als vrijwilliger actief te zijn met statushouders en taal? Neem contact met ons op via 0578-67 67 67. We kijken graag samen met jou naar wat er allemaal mogelijk is.”

Welzijn op Recept

‘We doen het met veel gezelligheid maar we zijn wel to the point’

EpeVertelt! is een rubriek waarbij EpeDoet! mensen uitnodigt die vertellen over het vrijwilligerswerk dat ze doen. Deze keer een gesprek met Vera Tessemaker. Vera zit in het bestuur van het Kulturhus Oene. Vera vertelt: “Het is een leuke groep, we doen het met veel gezelligheid maar we zijn wel to the point.”

“Kulturhus Oene: Waar ons dorp samen komt!”
De dokter, de school en o.a. de muziekvereniging, allemaal ‘’Samen onder één Dak’’, dat is Kulturhus Oene.
Vera is altijd al wel betrokken geweest bij het Kulturhus. Ze hielp hier en daar mee en was betrokken bij de organisatie van feesten.
“En toen ben ik op een gegeven moment gevraagd voor het bestuur”, vertelt Vera.

“Momenteel zijn we met drie personen, maar er is zeker nog plek voor twee mensen. Er horen normaal gesproken minimaal vijf personen in het bestuur te zitten. Als bestuurslid doe je eigenlijk van alles.’’ geeft Vera aan. “Zo houd je je bezig met: de agenda van verhuur, contactpersoon zijn voor de bezoekers, cateringverzoeken in beheer nemen en natuurlijk het contact met de gemeente en de vaste gebruikers. Momenteel is bijvoorbeeld de website uit de lucht, dan komen er wat meer vragen. Al met al, kan ik zeker zeggen dat het uitdagend en afwisselend vrijwilligerswerk is” aldus Vera.

Eens per maand komt het bestuur samen voor een vergadering, dan nemen we de gang van zaken en de komende periode door, wat staat er op de agenda en hoe verloopt alles?
En aansluitend is er overleg met de beheerders.
Daar word besproken wat de bijzonderheden zijn, welke verhuur afspraken op de planning staan, welke klussen er nog gedaan moeten worden en wanneer stoelen klaar gezet moeten worden.

Het allermooiste is gewoon dat je het met elkaar doet! Een gezellige club met veel plezier en gezelligheid maar ook ‘to the point’. Samen mooie evenementen neerzetten en tevreden terug kijken op een mooie dag en niet te vergeten dat we samen Kulturhus Oene succesvol draaiend houden.

We zoeken nieuwe bestuursleden die ‘het’ ook wel een beetje in het bloed hebben zitten. Ondernemend en affiniteit met vrijwilligers hebben is belangrijk en natuurlijk is het mooi als je passie hebt voor de plek.

Spreekt het je aan om bestuurslid te worden? En vind je het leuk om samen met de andere vrijwilligers het Kulturhus bruisend te houden? Mail dan naar het bestuur: kulturhusoene@outlook.com

Overzicht Oene